การที่เงินหยวนปรับแข็งค่าติดต่อกันหลายวันกำลังส่งผลโดยตรงต่อต้นทุนและกำไรของธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับการค้าข้ามพรมแดน โดยเฉพาะผู้นำเข้าและผู้ส่งออกที่ต้องแปลงสกุลดอลลาร์สหรัฐฯ กับเงินหยวนอยู่เป็นประจำ ในรอบล่าสุดอัตราแลกเปลี่ยนอ้างอิงกลางของเงินหยวนเทียบดอลลาร์สหรัฐฯ อยู่ที่ประมาณ 6.7743 ต่อดอลลาร์ ปรับแข็งค่าขึ้นราว 23 จุดพื้นฐานจากวันก่อนหน้า และเป็นการแข็งค่าต่อเนื่องเป็นวันที่สามติดต่อกัน
ผลกระทบที่ธุรกิจต้องประเมินให้รอบด้าน
เมื่อเงินหยวนแข็งค่าขึ้น ผู้ส่งออกที่รับเงินเป็นดอลลาร์สหรัฐฯ แล้วต้องแปลงกลับมาเป็นเงินหยวนจะได้รับเงินหยวนน้อยลงในทางทฤษฎี ซึ่งกดดันอัตรากำไร (margin) โดยตรง หากสัญญาซื้อขายกำหนดราคาไว้ล่วงหน้าแล้วและไม่ได้ป้องกันความเสี่ยงไว้ ธุรกิจเหล่านี้อาจเผชิญส่วนต่างที่หายไปอย่างมีนัยสำคัญ
ในทางกลับกัน ผู้นำเข้าที่ต้องจ่ายเงินเป็นดอลลาร์สหรัฐฯ จะได้ประโยชน์ เพราะต้องใช้เงินหยวนน้อยลงในการชำระหนี้หรือค่าสินค้าจำนวนเท่าเดิม ส่งผลให้ต้นทุนนำเข้าลดลง และอาจเป็นจังหวะที่ธุรกิจนำเข้าควรพิจารณาล็อกอัตราแลกเปลี่ยนสำหรับคำสั่งซื้อในอนาคต
อย่างไรก็ดี ภาพรวมยังไม่ชัดเจนว่าทิศทางใดจะเป็นฝ่ายกุมเกม เพราะดัชนีดอลลาร์ (DXY) เพิ่งกลับมายืนเหนือระดับ 99 ที่ประมาณ 99.03 หลังจากอ่อนแรงอยู่ต่ำกว่าระดับดังกล่าวมาหลายวัน การกลับขึ้นมาของดอลลาร์อาจทำให้เงินหยวนเผชิญแรงต้านในระยะถัดไป ธุรกิจจึงไม่ควรตั้งสมมติฐานว่าเงินหยวนจะแข็งค่าต่อไปไม่มีที่สิ้นสุด
เครื่องมือป้องกันความเสี่ยงที่ธุรกิจควรพิจารณา
ทางเลือกแรกคือสัญญาซื้อขายเงินตราต่างประเทศล่วงหน้า (forward contract) ซึ่งช่วยล็อกอัตราแลกเปลี่ยนสำหรับธุรกรรมที่จะเกิดขึ้นในอนาคตได้อย่างตรงไปตรงมา เหมาะกับธุรกิจที่มีกระแสเงินรับหรือจ่ายที่เป็นสกุลต่างประเทศแน่นอนและมีกำหนดเวลาชัดเจน วิธีนี้ทำให้ธุรกิจรู้ต้นทุนล่วงหน้าและบริหารงบประมาณได้แม่นยำขึ้น
ทางเลือกถัดมาคือสวอปเงินตราต่างประเทศ (currency swap) ซึ่งเหมาะกับธุรกิจที่มีทั้งกระแสเงินรับและจ่ายในสองสกุล และต้องการปรับโครงสร้างอายุ (tenor) ของกระแสเงินให้สอดคล้องกัน เครื่องมือนี้ช่วยบริหารสภาพคล่องได้ยืดหยุ่นกว่า
สำหรับธุรกิจที่ต้องการความยืดหยุ่นสูงขึ้น ตัวเลือกออปชัน (option) ช่วยให้ธุรกิจมีสิทธิแต่ไม่ใช่ภาระผูกพันในการแลกเปลี่ยนในอัตราที่กำหนด เหมาะกับกรณีที่กระแสเงินไม่แน่นอนหรือยังไม่ยืนยันจำนวนชัดเจน แม้ว่าจะมีต้นทุนค่าพรีเมียมที่ต้องจ่ายล่วงหน้า
นอกจากเครื่องมือทางการเงินแล้ว การปรับโครงสร้างสัญญากับคู่ค้าให้ระบุสกุลเงินที่ใช้ชำระได้ชัดเจน และการกำหนดข้อสัญญาแบ่งปันความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยน (currency sharing clause) ก็เป็นแนวปฏิบัติที่ช่วยลดผลกระทบได้อย่างเป็นรูปธรรม
แนวปฏิบัติด้านการบริหารความเสี่ยงภายในองค์กร
ประการแรก ธุรกิจควรกำหนดนโยบายป้องกันความเสี่ยง (hedging policy) เป็นลายลักษณ์อักษร ระบุสัดส่วนที่ยอมรับความเสี่ยงได้ และช่วงที่ต้องล็อกอัตราแลกเปลี่ยนอย่างชัดเจน เพื่อให้ฝ่ายการเงินปฏิบัติตามได้อย่างสม่ำเสมอและไม่ตัดสินใจตามอารมณ์ตลาด
ประการที่สอง ควรแยกการทำธุรกรรมป้องกันความเสี่ยงออกจากธุรกิจพนันว่าในทิศทางของค่าเงินอย่างเด็ดขาด การป้องกันความเสี่ยงมีเป้าหมายเพื่อลดความไม่แน่นอน ไม่ใช่เพื่อสร้างกำไรจากการคาดการณ์ค่าเงิน
ประการที่สาม ควรทบทวนสถานะความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนเป็นประจำ สม่ำเสมอ ไม่ว่าจะรายสัปดาห์หรือรายเดือน แล้วแต่ขนาดธุรกิจ พร้อมติดตามข้อมูลเศรษฐกิจสำคัญที่อาจทำให้ค่าเงินผันผวน เช่น ข้อมูลอัตราเงินเฟ้อ ตัวเลขการจ้างงาน และถ้อยแถลงของธนาคารกลาง
บริบทตลาดที่ธุรกิจควรจับตา
นอกเหนือจากค่าเงิน ตลาดสินค้าโภคภัณฑ์ก็มีผลต่อต้นทุนของธุรกิจอย่างมีนัยสำคัญ ทั้งนี้ราคาน้ำมันดิบเบรนต์อยู่ที่ประมาณ 105 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ปรับขึ้นราวร้อยละ 5 และ WTI อยู่ที่ประมาณ 99.47 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ปรับขึ้นราวร้อยละ 5.56 โดยมีปัจจัยเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์เป็นตัวขับเคลื่อน ทำให้ต้นทุนค่าขนส่งและต้นทุนพลังงานของธุรกิจนำเข้า-ส่งออกมีแนวโน้มสูงขึ้น ด้านราคาทองคำ COMEX อยู่ที่ประมาณ 4,367.9 ดอลลาร์ต่อออนซ์ ปรับลงราวร้อยละ 0.89 และราคาบิตคอยน์อยู่ที่ประมาณ 76,946 ดอลลาร์ ปรับลงราวร้อยละ 1.91 ซึ่งเป็นข้อมูลที่ช่วยบอกทิศทางความอยากเสี่ยงของตลาดโดยรวมได้เช่นกัน
สำหรับธุรกิจที่ต้องการบริหารความเสี่ยงอัตราแลกเปลี่ยนในภาวะเช่นนี้ การมีนโยบายที่ชัดเจน ร่วมกับการใช้เครื่องมือล่วงหน้าอย่างเหมาะสม จะช่วยให้ต้นทุนและกำไรคาดการณ์ได้มากขึ้น แม้ค่าเงินจะเคลื่อนไหวผันผวนก็ตาม